ავტორი: თუთა ჯგუშია
“ვიდრე ადამიანის ძირითადი უფლებები არ იქნება დაცული თანაბრად, მიუხედავად რასობრივი კუთვნილებისა, იქნება ომი…
ვამბობ, ეს ომია!” – დაახლოებით ასე ჟღერს ციტატა ბობ მარლის სიმღერიდან war, უფრო ზუსტად კი ეთიოპიის იმპერატორის, ჰაილე სელასიეს გამოსვლიდან გაეროს გენერალურ ასამბლეაზე 1963 წელს და ასე გრძელდება „იქამდე განგრძობად მშვიდობაზე, მსოფლიოს მოქალაქეობასა და საერთაშორისო მორალურ წესრიგზე ოცნება დარჩება ილუზიად, მიზნად და არა მიღწევად.“
სელასიეს მოწოდება იამაიკელმა რეგეის მეფემ მშვიდობის, თანასწორობისა და სამართლიანობის ჰიმნად აქცია.
ეს იყო შინეიდ ო’კონორის ზეპირი მანიფესტიც, როგორც მსხვრევის ხმა სიბნელეში, – 1992 წლის 16 ოქტომბერს მედისონ სკვერ გარდენში, ბობ დილანისადმი მიძღვნილ კონცერტზე, მან სცენიდან 18 000 ადამიანს სილა გააწნა და გაიქცა.
კონცერტამდე ორი კვირით ადრე მომღერალმა Saturday Night Live-ის პირდაპირ ეთერში გააპროტესტა კათოლიკურ ეკლესიაში ბავშვებზე სექსუალური ძალადობის გახშირებული შემთხვევები და დემონსტრაციულად დახია რომის პაპის, იოანე პავლე II-ის ფოტო. “ებრძოლეთ რეალურ მტერს!“ – ამ მოწოდებით დაასრულა ინტერვიუ მუსიკოსმა, მოგვიანებით კი განმარტა, რომ ბავშვობაში გადატანილი ფიზიკური, სექსუალური და ემოციური ძალადობისთვის პასუხისმგებლობას კათოლიკურ ეკლესიას აკისრებდა.
ო’კონორის გამოსვლიდან 9 წლის შემდეგ იოანე პავლე II-მ საჯაროდ დაადასტურა პედოფილიის შემთხვევები კათოლიკურ ეკლესიაში.
Saturday Night Live-ის ეთერიდან ორი კვირის შემდეგ ნიუ-იორკში გამართულ კონცერტზე შინეიდ ო’კონორს დილანის პროგრამით გათვალისწინებული სიმღერა “I Believe in You” უნდა შეესრულებინა. ქანთრის ლეგენდარულმა კომპოზიტორმა კრის კრისტოფერსონმა გამოაცხადა: „სიამაყით წარმოგიდგენთ შემდეგ არტისტს, რომლის სახელიც სიმამაცის და ღირსების სინონიმად იქცა. ქალბატონებო და ბატონებო, შინეიდ ო’კონორი!“
ფსევდო პურიტანულმა პუბლიკამ შინეიდს NBC-ის ეთერში დადგმული პერფორმანსი გაუხსენა და პირველივე აკორდი გამაყრუებელ გრგვინვაში ჩაახშო. რამდენიმე მცდელობის მიუხედავად, ო’კონორმა სიმღერის დაწყება ვერ მოახერხა, ბენდს ხელით ანიშნა, რომ დაკვრა შეეწყვიტათ და განზე გადგა. კრისტოფერსონს შოუს ორგანიზატორები მომღერლის სცენიდან გაყვანას სთხოვდნენ.
ის მართლაც მიდის შინეიდთან, თუმცა მხარზე ხელს ხვევს და ყურში ეუბნება: „ამ ნაძირლებს თავი არ დააჩაგვრინო!“ (Don’t let the bastards get you down)
სიმღერის დაწყების მორიგი მცდელობაც ჩავარდა. ო’კონორი დანებდა, თუმცა მალევე მთელი ძალა მოიკრიბა და ბობ მარლის ლამის პოეტურ ფიქციად ქცეული „war“-ის რეჩიტატივი ტყვიების ჯერივით გადაატარა რამდენიმეათასიან აუდიტორიას.
„სანამ ადამიანის კანის ფერს
ექნება იმაზე მეტი მნიშვნელობა,
ვიდრე თვალის ფერს,
იქნება ომი!
სანამ არ მოიშლება ადამიანთა დაყოფა კლასებად,
სანამ მონური რეჟიმი არ დაემხობა,
იქნება ომი.
ყველგან ომია!“
შინეიდ ო’კონორი მაშინ კრისტოფერსონის გარდა არავის გაუმხნევებია, პირიქით, კათოლიკური ეკლესიის წინააღმდეგ მისი გალაშქრება საჯაროდ დაგმეს ფრენკ სინატრამ, მიკ ჯაგერმა, მადონამ. ო’კონორს სამუდამოდ აეკრძალა NBC-ის ეთერში გამოჩენა, ღამის შოუების კომიკოსები კი ხშირად ამცირებდნენ და მიზოგინურ გამონათქვამებს არ იშურებდნენ მის მიმართ. ერთ-ერთი საპროტესტო დემონსტრაციის დროს შინეიდ ო’კონორის ფირფიტებს, CD და აუდიო კასეტებს ბულდოზერით გადაუარეს.
ბედის ირონიაა, რომ ისედაც თვითგანადგურებისკენ მიდრეკილი მუსიკოსი უსამართლობის, ძალადობის და ფარისევლობის წინააღმდეგ ხმის ამაღლებისთვის სამაგალითოდ დასაჯეს სცენაზე, სადაც სტივი უანდერის, ჯონი ქეშის, ერიკ კლეპტონის შემდეგ თავად ბობ დილანიც გამოვიდა. მუსიკოსი და ქუჩის პოეტი, რომელიც მწვავე საპროტესტო ტექსტებით ამხელდა ძალადობას, ფსევდოპატრიოტულ სულისკვეთებას, რასობრივ სეგრეგაციას თუ სოციალურ უთანასწორობას.
ამ შემთხვევიდან ერთი წლის შემდეგ The Irish Times-მა შინეიდ ო’კონორის ლირიკული ტექსტი გამოაქვეყნა, სადაც მუსიკოსი წერს, რომ უნდა შეძლოს გადარჩენა, ტკივილების სიხარულით გადაფარვა, საკუთარი თავის შეყვარება.
და მერე მართლა იმღერებს, რადგან სიმღერა არის ის, რაც ამქვეყნად ყველაფერზე მეტად უნდა.
კრის კრისტოფერსონის ხელი კი ბოლომდე დარჩა შინეიდის მხარზე, როგორც შეხება წყვდიადში, ხმა უდაბნოში. მუსიკოსისადმი მიძღვნილ ოდაში, “ჩემს დას, შინეიდს”, კრისტოფერსონი წერს:
“ის არ ცნობს ჯაჭვებს და ბორკილებს.
მეტისმეტად დიდია, რომ გატეხო.
მეტისმეტად ახალგაზრდა – რომ დაიმორჩილო.”
ვიდეოს ლინკი:
