რაფაელ იტიერი – El Gran Combo de Puerto Rico-ს დამფუძნებელი, 99 წლის ასაკში გარდაიცვალა

ლეგენდარული მუსიკოსი, რომელიც თაობებისთვის შთაგონების წყაროდ იქცა, 99 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
რაფაელ იტიერი 2017 წლის 15 მარტი, სან ხუანი, პუერტო რიკო / GV CRUZ/GETTY IMAGES FOR ASCAP
რაფაელ იტიერი 2017 წლის 15 მარტი, სან ხუანი, პუერტო რიკო / GV CRUZ/GETTY IMAGES FOR ASCAP

რაფაელ იტიერი პუერტო-რიკოელი პიანისტი და ბენდლიდერი იყო, რომელმაც ცნობილი სალსას ჯგუფი El Gran Combo de Puerto Rico 1962 წელს დააარსა და ათწლეულების განმავლობაში ხელმძღვანელობდა. მუსიკოსი 7 დეკემბერს, პუერტო-რიკოში, 99 წლის ასაკში გარდაიცვალა. 

იგი  აღიარებული იყო ლათინური მუსიკის სამყაროში. იტიერმა და მისმა ბენდმა წელს კიდევ ერთხელ მიიპყრო მსოფლიოს ყურადღება Bad Bunny-ს ცნობილი ალბომის – Debí Tirar Más Fotos-ის წყალობით, სადაც ალბომის გამხსნელ კომპოზიციაში Nuevayol  – El Gran Combo-ს 1975 წლის ჰიტის  Un Verano en Nueva York-ის  სემპლია გამოყენებული.

8 დეკემბერს Bad Bunny-მ ინსტაგრამ სთორი თითქმის სრულად იტიერს დაუთმო:

„გმადლობთ ლათინურ მუსიკაში შეტანილი უდიდესი წვლილისთვის. El Combo მხოლოდ ორკესტრი კი არა, ხალხის სულისა და კულტურის ნაწილია: EL Gran Combo იგივე პუერტო-რიკოა და ჩვენი დროშა მთელ მსოფლიოში იფრიალებს. მარადიული სიცოცხლე რაფაელ იტიერს.“ – აღნიშნა Bad Bunny-მ ბოლო სთორიში.

რაფაელ იტიერი 1926 წელს რიო პიედრასში, პუერტო-რიკოში დაიბადა და გაიზარდა. როგორც კუნძულის მრავალი მაცხოვრებელი, იტიერიც მუსიკასთან მჭიდროდ იყო დაკავშირებული. მისი ბიძა სალვადორ იტიერი პუერტო-რიკოს კიდევ ერთ ლეგენდასთან, რაფაელ ერნანდესთან ერთად უკრავდა, თავად იტიერმა კი გიტარაზე ადრეულ ასაკში დაიწყო დაკვრა, მოგვიანებით კი ფორტეპიანოსაც დაეუფლა.

იტიერი აშშ-ის არმიაში კორეის ომის დროს მსახურობდა, სადაც მუსიკალური ჯგუფი Los Borinquena Mambo Boys შექმნა. დაბრუნების შემდეგ კი მან რაფაელ კორტიხოსის ჯგუფში Cortijo y su Combo დაუკრა, რის შემდეგაც დაარსდა El Gran Combo.

თავდაპირველად ბენდი სტუდიური სესიისთვის შეიქმნა და El Gran Combo / დიდი ჯგუფის სახელით დამკვიდრდა. შემდეგ ბენდმა, სატელევიზიო შოუში მიიღო მონაწილეობა და სწრაფად მოიპოვა პოპულარობა.

El Gran Combo-ს ფორმატი მალევე გახდა მრავალი დიდი სალსა-ჯგუფისთვის მისაბაძი მაგალითი.

გასულ წელს იტიერი Veteran’s Day-ზე აშშ-ის არმიამ სპეციალური მედლით დააჯილდოვა.

„როცა არმიაში წავედი, თითქოს თოჯინა ვიყავი, მაგრამ იქ ვისწავლე და ჩამომიყალიბდა დისციპლინა, რამაც მთელი ცხოვრება განმისაზღვრა,“ – ამბობდა მაშინ იტიერი.

„არმიაში მნიშვნელოვანი არაფერი გამიკეთებია, მაგრამ მუსიკაში ბევრი შევძელი. ტყვია არასდროს მისვრია, თუმცა პუერტო-რიკოში მუსიკალური მიმართულებით ჩემი წვლილი შევიტანე.“ – აღნიშნავდა მუსიკოსი.

რაფაელ იტიერის წვლილი მუსიკაში კუნძულის საზღვრებს გასცდა. El Gran Combo არა მხოლოდ პუერტო-რიკოს სავიზიტო ბარათად, არამედ ნამდვილ ინსტიტუციად ჩამოყალიბდა. დიდი ბენდების ტრადიციით, ის გახდა საწყისი პლატფორმა უამრავი მომღერლისთვის, მათ შორის Andy Montañez-სთვის და Charly Aponte-სთვის. ბენდმა მეტსახელი ”სალსას უნივერსიტეტიც” (La Universidad de La Salsa) კი  დაიმსახურა.

„ჩვენ დავკარგეთ ლეგენდა, რომელმაც თავისი შეუდარებელი ხმით პუერტო-რიკო და ჩვენი დროშა მთელ მსოფლიოში გაიტანა,“  –  დაწერა Marc Anthony-მ ინსტაგრამ სთორიში.

„ცრემლიანი გულით ვემშვიდობები რაფაელ იტიერის. ვიცნობდი მუსიკალურ გენიოსს და საოცარ ადამიანს. ლიდერს და ნამდვილ მენეჯერს, პატრიოტს, ბეისბოლის გულშემატკივარს, მორიდებულ პუერტო-რიკოელს, რომელიც ადგილობრივი კულტურის სიმბოლოდ იქცა (თუმცა ამას არასდროს აღიარებდა).“ –  დაწერა პუერტო რიკოელმა მომღერალმა Gilberto Santa Rosa-მ ინსტაგრამზე.

ჩარტებში El Gran Combo-ს 10 ალბომი Billboard-ის Top Latin Albums-ის სიაშია შესული, მათგან ხუთი  კი Top 10 ჰიტად იქცა. Tropical Airplay-ს ჩარტში El Gran Combo-ს 41 ჰიტია შესული, მათ შორის ორი N1 ჰიტი  – Se nos perdió el amor და Me liberé.

2002 წელს ბენდს Billboard-ის ლათინური მუსიკის დაჯილდოებაზე ცხოვრებისეული მიღწევის ჯილდო  (Lifetime Achievement)  გადაეცა.

Share
Tweet
Share
Share
Share

Leave a Reply

წინა სტატია

ბობ დილანი 2023 წლის 23 სექტემბერი, ინდიანას შტატი. ფოტო: გარი მილერი//GETTY IMAGES

ბობ დილანი Rough and Rowdy Ways-ის ტურს აგრძელებს და 2026 წელს აშშ-ში 27 კონცერტს გამართავს

შემდეგი სტატია

Bedford Falls-ის კონცერტი ახალგაზრდა სიმფონიური ორკესტრის თანხლებით 

შეიძლება დაგაინტერესოთ

„ჩაწერის ერთ-ერთი საუკეთესო გამოცდილება, რაც კი შეიძლება გქონდეს“ – მაიკ მილსი R.E.M.-ის ალბომის, Reveal-ის შესახებ საუბრობს

საიუბილეო დელუქს გამოცემა მოიცავს იმ პერიოდის აქამდე გამოუქვეყნებელ ცოცხალ კონცერტსაც.
მეტი

რობერტ გლასპერი ხსნის, რატომ არ შეუძლია ხელოვნურ ინტელექტს გაიმეოროს ის ადამიანური „შეცდომები“, რომლებიც მუსიკას ცოცხალსა და ნამდვილს ხდის

ინტერვიუს მსვლელობისას გლასპერმა სხვადასხვა არტისტთან კოლაბორაციის შესახებაც ისაუბრა.
მეტი

ბრუნო მარსი მამის გარდაცვალებას გლოვობს: „ადამიანი, რომელმაც ყველაფერი მასწავლა, რაც კი ვიცი“

„ჩემს თვალში ის მსოფლიოში საუკეთესო მამა იყო“, – დაწერა გრემის მფლობელმა მუსიკოსმა.
მეტი
პოლ მაკარტნი ტურნეს - Got Back-ის კონცერტზე, 2022 წლის 13 მაისი, კალიფორნია, ლოს-ანჯელესი, SoFi-ს სტადიონი Michael Buckner/PMC

უკრაინელი ქალებისა და ბავშვების მხარდასაჭერ საქველმოქმედო კონცერტზე Songs of Freedom პოლ მაკარტნი, ბარბრა სტრეიზანდი, შონ პენი და სხვა ვარსკვლავები მიიღებენ მონაწილეობას

კონცერტი 2027 წლის 3 თებერვალს დიდ ბრიტანეთში, მანჩესტერში, Co-op Live-ის არენაზე გაიმართება.
მეტი

რიანამ და დუა ლიპამ ბრილიანტისა და პლატინის სერტიფიკატების მთელი წყება მოიპოვეს 

ლიპას 2020 წლის ალბომის, Future Nostalgia-ს მთავარი ჰიტი მის კარიერაში პირველი სიმღერაა, რომელმაც ბრილიანტის სერტიფიკატი მიიღო.
მეტი
LISA ფილმიდან Always Lalisa სიმღერა Leave With Me LLOUD/ YouTube

LISA-მ ფილმიდან Always Lalisa ახალი ემოციური სინგლი Leave With Me  წარადგინა

ნელი, მელოდიური ბალადა დოკუმენტური ფილმის ტიტრების ფონზე ჟღერს. ფილმის ნახვა ექსკლუზიურად YouTube Premium-ზეა შესაძლებელი.
მეტი
ილონ მასკი და Grimes ფოტო: Stephen Lovekin/Variety/PMC

Grimes და ილონ მასკი AI-ინფლუენსერ „კლაუდიას“ გამო ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ

„ადამიანი, რომელიც ასე საჯაროდ საუბრობს შობადობის მნიშვნელობაზე, თავად არ უნდა უჭერდეს მხარს მის შემცირებას“, - წერს Grimes.
მეტი