გასული წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსის გამარჯვებულმა ნემომ განცხადება გაავრცელა, რომელშიც ამბობს, რომ, ისრაელის 2026 წლის ევროვიზიაზე დაშვებაზე პროტესტის ნიშნად, საკუთარ ჯილდოს უკან აბრუნებს. კონკურსის პირველმა ღიად არაბინარულმა მონაწილემ გადაწყვეტილება ინსტაგრამის პოსტით გააზიარა. ნემომ ევროვიზია 2024 წელს მოიგო სიმღერით The Code.
„გასულ წელს მე მოვიგე ევროვიზია და მივიღე ჯილდო,” – ამბობს ნემო გავრცელებულ ვიდეოში და ხელში სწორედ კონკურსის პრიზი უჭირავს. „და მიუხედავად იმისა, რომ უსაზღვროდ მადლიერი ვარ ყველა ადამიანის ამ კონკურსში და ყველა გამოცდილების, რაც იქ მივიღე, როგორც ადამიანმა და როგორც არტისტმა, დღეს აღარ ვფიქრობ, რომ ეს ჯილდო ჩემს თაროზე უნდა იდოს.”
„ევროვიზია ამბობს, რომ ის დგას ერთიანობის, ინკლუზიურობისა და ღირსების სადარაჯოზე. სწორედ ეს ღირებულებები იყო, რაც ჩემთვის ამ კონკურსს მნიშვნელოვანს ხდიდა. მაგრამ ისრაელი კვლავ განაგრძობს მასში მონაწილეობას იმის ფონზე, რომ გაეროს დამოუკიდებელმა საგამოძიებო კომისიამ მის მიერ ჩადენილი ქმედება გენოციდად აღიარა. ეს კი ცხადი კონფლიქტია კონკურსის იდეალებსა და მის მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებებს შორის.”
მომღერლის ქმედება მოჰყვა კიდევ ხუთი ქვეყნის ბოიკოტს, რომლებმაც მომდევნო წლის ევროვიზიაში მონაწილეობაზე უარი თქვეს მას შემდეგ, რაც ევროპის მაუწყებელთა კავშირმა კონკურსიდან ისრაელის გარიცხვაზე უარი განაცხადა. ისლანდიამ, ირლანდიამ, ნიდერლანდებმა, სლოვენიამ და ესპანეთმა უკვე დააფიქსირეს საკუთარი პოზიცია, რომ ისინი არ მიიღებენ მონაწილეობას 2026 წლის ევროვიზიის კონკურსში, რომელიც მაისში ვენაში გაიმართება. წლევანდელი ევროვიზია სწორედ ავსტრიის მონაწილე JJ-მ მოიგო სიმღერით Wasted Love.
გარდა ამისა, პორტუგალიის ადგილობრივი შესარჩევი კონკურსის 16 მონაწილიდან 11-მა უკვე დააფიქსირა, რომ გამარჯვების შემთხვევაში ევროვიზიაში მონაწილეობაზე უარს აცხადებენ.
თავად ევროვიზია მუდმივად აღნიშნავს, რომ ის არაპოლიტიკური ღონისძიებაა და მოუწოდებს მონაწილე მაუწყებლებსა და შემსრულებლებს, თავი შეიკავონ პოლიტიკური განცხადებებისგან მათ სიმღერებში. თუმცა, მიუხედავად ამისა, პოლიტიკას არაერთხელ შესულა კონკურსის დღის წესრიგში.
უკრაინაში რუსეთის შეჭრის შემდეგ ევროვიზიამ რუსეთს კონკურსში მონაწილეობა აუკრძალა. ამჯერად კი ისრაელის კონკურსიდან გარიცხვის მოთხოვნა კიდევ უფრო დიდია, მათ მიერ ღაზაში წარმოებული ომის ფონზე, რომელმაც ტერიტორიაზე შიმშილი გამოიწვია და რომელიც გაეროს მიერ გენოციდად შეფასდა, რასაც თავად ისრაელი განუწყვეტლივ უარყოფს.
„თუ ღირებულებები, რომლებსაც სცენაზე ვემსახურებით, არ ვრცელდება სცენის მიღმაც, მაშინ ყველაზე ლამაზი სიმღერებიც კარგავენ მნიშვნელობას. ველოდები მომენტს, როცა სიტყვები და ქმედებები თანხვედრაში მოვა. მანამდე კი, ეს ჯილდო თქვენია.”
ნემოს განცხადებამდე, ევროვიზიის დირექტორმა მარტინ გრინმა ღია წერილი გაავრცელა გულშემატკივრების სახელზე, სადაც ის კონკურსზე ისრაელის დაშვების გადაწყვეტილებაზე საუბრობს: „ვიცი, რომ ბევრი თქვენგანი ახლა ძალიან ემოციურად გრძნობს თავს. მეც ასევე ვარ და ამიტომაც მინდოდა, პირდაპირ თქვენთვის მომემართა. ვიცი, რომ განიცდით იმას, რაც შუა აღმოსავლეთში ხდება და იმას, თუ როგორ უკავშირდება ეს რეალობა ევროვიზიის სიმღერის კონკურსს. ზოგიერთი თქვენგანი გვწერს, ღიად საუბრობს და გამოხატავს გაბრაზებასა და გულისტკივილს იმაზე, რასაც ისინი ჩვენს სიჩუმედ მიიჩნევენ ტრაგედიის პირისპირ. მინდა გითხრათ, რომ გვესმის თქვენი ხმა. გვესმის, რატომ განიცდით ასე და თავად ჩვენც განვიცდით.”
გრინის თქმით, 70 წლის კონკურსი დაიბადა „გაყოფილ და დანაწევრებულ ევროპაში, როგორც ერთიანობის, მშვიდობისა და იმედის სიმბოლო. ეს საფუძვლები არ შეცვლილა და უცვლელია კონკურსის მიზანიც. ეს კონკურსი გადარჩა მიუხედავად ომებისა, პოლიტიკური არეულობებისა და ცვალებადი საზღვრებისა. ამ ყველაფრის ფონზე, ის დარჩა ადგილად, სადაც ადამიანები ევროპის ყველა კუთხიდან მოდიან და სადაც მთელ მსოფლიოს შეუძლია გაერთიანდეს და იზეიმოს შემოქმედებითობა და კავშირი, მიუხედავად იმ ყველაფრისა, რაც ჩვენ გარშემო ხდება.”
გასული ორი წლის განმავლობაში ისრაელის კონკურსში მონაწილეობამ პროტესტის დიდი ტალღა გამოიწვია და გააჩინა მოწოდებები, რომ ქვეყანა 2025 წლის ევროვიზიიდან გაერიცხათ. წლევანდელ კონკურსზე ისრაელს იუვალ რაფაელი წარადგენდა, რომელიც თავად გადაურჩა 2023 წლის 7 ოქტომბერს ჰამასის მიერ მუსიკალურ ფესტივალზე თავდასხმას, რომელსაც 1200-ზე მეტი ისრაელელი ემსხვერპლა. რაფაელმა მეორე ადგილი დაიკავა სიმღერით New Day Will Rise.
